Qua mansvolk is het mij intussen duidelijk dat je voornaam met een -J- begint of niet: Jean-Pierre, Jean-Marc, etc. De Portugees in ons midden, met de toch niet al te moeilijke naam Joao, wordt dus ook gemakkelijkheidshalve een Jean... Tot zover de Franse pogingen om andere culturen te begrijpen... Ik behoud -gelukkig maar- ook in Frankrijk mijn eigen naam, maar ik hamer er wel op dat ik Vlaming ben (sorry, Nederland!): mijn presentatie heeft een Nederlands vlagje meegekregen: ik moest toch even slikken toen ik het zag (just joking...).
Vandaag was de eerste dag die ik zal onthouden: kennismaking met Jean-Pierre Defrance. Goed, iemand met een dergelijke naam moet vanzelfsprekend in een Archives Nationales of een dergelijke instelling werken. Het is zeker en vast een man met pit en temperament, maar ook met flair, kortom een Fransman pur sang.
Iedereen heeft zich voorgesteld, hoewel ik de meeste mensen al ontmoet had gedurende de vorige dagen. Het is intussen duidelijk dat een aantal mensen eigenlijk te slecht het Frans beheersen. Ik ben de laatste die gaat beweren dat ik perfect Frans begrijp en spreek, maar het type vragen dat sommige mensen stellen, maakt duidelijk dat ze het Frans onvoldoende beheersen... Spijtig, vooral voor hen.
Maar goed, de dag zelf. 's Ochtends heb ik mijzelf alvast een Sinterklaascadeautje gekocht: een extra uitgave van een tijdschrift, helemaal gewijd aan Asterix... Ik kon het niet laten liggen, dat spreekt voor zich: misschien is er zelfs pedagogisch materiaal aanwezig voor een BASAR of DOP cursus, of een les RM...
Daarna op naar de Archives Nationales. Het was mij bij de vorige bezoeken aan Parijs nog niet opgevallen, maar die liggen in een schitterende wijk van Parijs, le Marais (hoewel een dergelijke naam eigenlijk niet veel goeds doet vermoeden). Het is daar het ene restaurantje na het andere -en pour les femmes- de ene winkel na de andere. De Italiaanse vrouwelijke collega ging bijzonder traag vanavond, en dat was niet omdat ze moe was, want ze keek met veel belangstelling naar de etalages.
Na een bijzonder korte lunchpauze van amper 30 minuten (kan het nog minder Frans?), waarin ik en mijn collega's juist voldoende tijd hadden om een broodje te kopen, waren de eerste echte presentaties aan de beurt.
In de eerste werd het Franse archiefwezen in enkele krachtlijnen voorgesteld, in de tweede werd SIA (neen, niet SIDA) voorgesteld.
Wat betreft de eerste presentatie: uit mijn cursus die ik in Vlaanderen gevolgd had (Archiefrecht), wist ik mij nog voldoende te herinneren om te weten hoe het Franse archiefwezen ingericht is. De dame in kwestie behandelde echter ook de archivistische stoelendans die in Frankrijk in 2012 zal plaats vinden als de nieuwe archiefbewaarplaats van Pierrefitte operationeel zal zijn.
De chronologische cesuur die nu als basis dient tussen Parijs en Fontainebleau (en om precies te zijn: 1958) zal ten dele opgeheven worden. Parijs stoot archief af, maar krijgt er ook wat bij. Fontainebleau en Pierrefitte worden archiefbewaarplaats voor specifieke beleidsdomeinen, zodat een onderzoeker die bijvoorbeeld 200 jaar Frans onderwijs(beleid) wil bestuderen niet in drie verschillende plaatsen opzoekingen moet verrichten. Een onderzoeker die dit onderwerp ook op het niveau van de president wil bestuderen, zal alsnog enkele bewaarplaatsen moeten bezoeken. Maar dat zou ik niet erg vinden: op die manier ontdek je tenminste hoe het overal net iets anders georganiseerd is...
Dat het geen klein bier is, onderstrepen deze cijfers. In totaal is er op dit moment circa 300km archief in de Archives Nationales. 't Is te zeggen in Parijs en Fontainebleau. De bewaarplaatsen van Aix-en-Provence (Archives d'Outre-Mer) en Roubaix (Archives nationales du Monde du Travail) zijn daarbij niet inbegrepen. Tel daarbij nog dat in Frankrijk drie ministeries niet bij de AN deponeren, en in realiteit is het nog veel meer. Vanuit Parijs vertrekt er circa 50km naar Fontainebleau en Pierrefitte. Vanuit Fontainebleau komen alle Parijse notariaatsarchieven naar Parijs. Daarenboven wordt vanuit Fontainebleau nog ander archief naar Parijs gebracht, en heel wat archief naar Pierrefitte.
Het gaat letterlijk om tientallen kilometers...
Maar geen paniek -en ze gaan er in Frankrijk ook geen glaasje wijn minder voor drinken- want er is over nagedacht. Men grijpt de hele verhuizing aan om een grondig recollement te doen (is dat begrip bekend in .nl?), en er wordt tegelijkertijd een systeem ontwikkeld dat in 2012 de lucht ingaat en mee instaat voor de logistieke afhandeling van het archiefbeheer. Daarbij is het de expliciete bedoeling om het archiefbeheer in 2012 op orde te hebben en op alle sites op een eenvormige manier (wat nu niet het geval blijkt te zijn).
Dat systeem mag wat kosten. Zet je even neer op een stoel, want als je niet zou zitten, kunnen er ongelukken gebeuren. Dat mag dus wat kosten, bijvoorbeeld 8,8 miljoen euro. Het systeem is een combinatie van ABS-Archeion, DTNA, NA4all, Beelden voor de Toekomst en Digitale Content, met de mogelijkheid om een digitaal depot aan te sluiten.
Het lastenboek bevatte zo ongeveer 400 pagina's. De gelukkige ontwikkelaars zijn Logica IT en Klee Group (de laatste gespecialiseerd in archiefondersteuning). De dame die dit alles voorstelde, gaf achteraf aan dat vooral de integratie van alle modules een heksentoer is (even ter verduideling: de dame zelf was geen heks!). Waar heb ik dat nog gehoord? Een echte déjà-entendu... Het werd me -nogmaals- duidelijk dat we als archiefinstellingen overal (of tenminste in enkele Europese landen) min of meer hetzelfde doen.
Kortom, twee goede inleidende presentaties, niet al te tralali, tralala, comme on le dit ici...
En alsof dit alles nog niet voldoende was, werden we nog rondgeleid doorheen de gebouwen van de Archives Nationales. Had ik er de Archiefwet van 1995 en de regeling voor archiefgebouwen bijgenomen, dan had ik als inspecteur ongetwijfeld slecht nieuws gebracht, want dit gebouw voldoet écht niet aan die normen. Het is allemaal wel schattig, maar als ik meegeef dat bepaalde trapladders niet meer gebruikt mogen worden door het personeel omdat ze te gevaarlijk zijn, dan geeft dat wel voldoende aan wat ik bedoel, denk ik zo. En ik zou nog wel een aantal andere voorbeelden kunnen geven, maar wat baten woorden als er ook beelden ter beschikking zijn...
Alors, besluitend: een mooie en interessante dag.
Morgen gaan we het over records management hebben, of officieel in het Frans: la gestion de l'archivage (ik dacht dat het gestion des documents was). Ik had nog nooit van die term gehoord, maar de verklaring is vanzelfsprekend ultra simpel: de Fransen hebben die pas vrij recent aangenomen, om niet constant met hun tong in de knoop te geraken wannneer ze le records management moeten uitspreken... Grap van de dag: we gaan naar de BnF, waar blijkbaar de Franse godin van het records management werkt. Op die manier zien we ook nog wat van Parijs, dat is meegenomen...
Posts
Geen opmerkingen:
Een reactie posten